De waarden van groene ruimte in de stad

/
De waarden van groene ruimte in de stad. Tekst en redactie in samenwerking met Frans van den Goorbergh, Jimmie Slijkhuis en Wim Timmermans. Hogeschool Van Hall Larenstein, 2013. Stedelijk groenbeheer is ontstaan in de negentiende eeuw. Bewoners van de sterk groeiende steden hadden behoefte aan openbaar groen, en groen was in de stad nauwelijks beschikbaar, terwijl het meeste groen in handen was van particulieren. Aan het einde van de negentiende eeuw werd daarom veel stedelijk groen aangelegd. Oude, in onbruik geraakte vestingwerken werden gesloopt om plaats te maken voor wandelparken. Daarnaast werden er tot aan de Tweede Wereldoorlog veel nieuwe parken aangelegd. Zo werden de voormalige tuinen van de Sint-Martinusabdij in Tournai in 1821 omgevormd tot een stadspark, kreeg Aberdeen in 1880 het Duthie Park van Miss Duthie, en werd dit in 1883 openbaar groen, realiseerde Eindhoven in de jaren dertig het Stadswandelpark, heeft Lille een vijftig hectare groot Bois de Boulogne binnen de muren van de citadel

Heidebeheer zoekt aansluiting bij regionale economie

/
Van Noorwegen tot Portugal worden heidegebieden als beschermd natuurgebied beheerd. Maar bescherming van habitattypes in omheinde parken is niet voldoende, bleek tijdens de European Heathland Workshop. In het natuurbeheer moet een verbinding gezocht worden met de regionale economie. Dat blijkt echter niet in alle heidegebieden mogelijk, want soms kunnen beheerders alleen het veld in met behulp van een tank.

Randstad als ecologische zone?

/
Het is vaker gezegd over de Randstad: ‘Voor de internationale zone van Nederland is één ruimtelijk plan voor de komende vijftig jaar nodig. Het gebied valt nu onder elf gemeenten, vier stadsregio’s en twee provincies, terwijl de meeste infrastructuur in beheer is bij de rijksoverheid.’ Communicatiedeskundige Pieter Maes schrijft het op in zijn prettig leesbare boekje De poldermetropool. Daarin schetst hij in het kort de geschiedenis van de Randstad als samenhangende metropool in het internationale speelveld.

Schuivende politieke panelen

/
‘Dit project illustreert de paradox van gebiedsontwikkeling en de noodzaak van nationaal beleid: aan bottom-up initiatief mankeert de juiste schaal; ontwerpen op grotere schaal en langere termijn ontberen politiek draagvlak. In onze gedecentraliseerde ruimtelijke ordening was voorheen nationale financiering het smeermiddel om tot regionaal draagvlak te komen. Maar die tijd is voorbij.’

‘Met een maquette communiceer je’

/
Kleien, knippen, plakken, gieten, zagen, snijden, solderen, assembleren. Dit geknutsel is niet iets dat een buitenstaander koppelt aan tuin- en landschapsarchitecten, maar toch zullen die regelmatig een maquette moeten maken. En dan zullen ze de vaardigheden tentoon moeten spreiden die Arjan Karssen en Bernard Otte in het praktische boek Maquette beschrijven. Want: ‘Met een maquette communiceer je.’

'Je moet weten waar je juridisch staat'

/
Er spelen in de wereld van de tuin- en landschapsarchitectuur de laatste jaren verhalen over schendingen van het auteursrecht. Jurist Kees Berendse werkt al tientallen jaren in deze tak van het recht, en werkt nu als zelfstandig specialist intellectueel eigendomsrecht. Ontstaat er een conflict, dan is Berendse's eerste advies om te zorgen voor een solide juridische basis. "Niet zomaar toegeven." Daarnaast moeten tuin- en landschapsarchitecten goed laten zien wat ze doen, en laten merken dat ze om de integriteit van hun werk geven.

Stadslandbouw is een politieke daad

/
"Koken is een politieke daad", stond onlangs boven een interview met de Amerikaanse journalist en wetenschapper Michael Pollan, bekend van zijn strijd voor beter eten. Ietwat vergelijkbaar is de insteek die de auteurs in Farming the City kiezen voor voedsel als middel voor de hedendaagse verstedelijking. Het boek gaat over stadslandbouw, een zeer sympathiek en enthousiasmerend fenomeen dat tegenwoordig wat mij betreft nogal gehypet wordt. Iedereen heeft het erover, en er is jaarlijks een heuse 'Dag van de Stadslandbouw', maar ook de auteurs van Farming the City slagen er niet in het werkelijke belang van de stadslandbouw overtuigend aan te geven. Dit ondanks het overtuigende overzicht van maar liefst 45 zo te zien succesvolle stadslandbouwprojecten, dat in het boek staat.

Amstelland werd Amstelscheg

/
Amstelland is een van de bekendere groene scheggen in de verstedelijke regio van Amsterdam. Groen is in dit opzicht een relatief begrip, want mensen uit Oost-, Zuid- of Noord-Nederland zouden zich in dit gebied nogal opgelaten voelen vanwege alle bebouwing en infrastructuur. Toch is dat groen de reden dat er nu een prachtig geschiedenisboek is over Amstelland met prachtige historische kaarten: Atlas Amstelland. Historici beschrijven hoe het veen ontgonnen werd, hoe de bodem daardoor daalde en de Amstel werd bedijkt, hoe Ouderkerk het bestuurscentrum werd en hoe de dynastie van de Heren van Amstel zich vestigden.

Landschapsarchitect is duizendpoot

/
Wat een opvallend mooi boek heeft Johan Vlug gekregen voor zijn afscheid als docent Ontwerpen aan Hogeschool Van Hall Larenstein. Het boek De noodzaak van ontwerpen maakt zijn ondertitel Veldverkenningen van de Nederlandse landschapsarchitectuur waar. Thematisch vliegend langs thema's als ondernemerschap, tekentechnieken, communicatie, onderwijs en onderzoek, opdrachtgeverschap en internationalisering geven diverse auteurs – waaronder veel oud-studenten van Vlug – een mooi overzicht van de praktijk van de Nederlandse landschapsarchitectuur, maar ook van de rol die een hogeschool daarin kan spelen.