‘GLB is budgetstrijd’

In Brussel wordt vooral gepraat over hoe het geld wordt verdeeld over Europa en over de sectoren van natuur, landbouw en stad. Er moeten structurele aanpassingen komen om te komen tot meer overkoepelend beleid, zoals de structuurfondsen en de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Maar dat beleid lijkt juist een belangrijke motor achter de burgerparticipatie in het natuur- en landschapsbeheer, en de burger kan niet wachten op zeven jaar durende structurele hervormingen.

Blog voor Netwerk Platteland, 11 oktober 2013 (Reageer op Netwerk Platteland)

NP geldboom ID-100168302

De invoering van het nieuwe hervormde GLB is verzand in een ‘budgetstrijd’ tussen Oost-, Zuid en Noordwest-Europa. Dat stelde Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks in zijn presentatie op het symposium ‘Het landschap ben je zelf’ dat Landschapsbeheer Nederland vrijdag 3 oktober organiseerde op landgoed De Vanenburg in Putten. Ministers van financiën kijken in de onderhandelingen vooral hoe de door hun land ingelegde euro’s het beste renderen voor de natuur of de landbouw in hun land.

Bommetje onder de tweede pijler

Bij de discussie over het GLB gaat het dan ook vooral over het geld uit de eerste pijler, het echte ‘boeren’-geld. Dat is een probleem, vond Eickhout, want het Europese beleid wordt zo ‘gecompartimenteerd’ in strikt gescheiden sectoren voor landbouw, natuur en stad. “De grote uitdaging zit in de doelen van de structuurfondsen en de tweede pijler van het GLB, landschappelijke doelen.” Daarvoor is nu weinig aandacht, blijkt uit het op de lange baan schuiven van overkoepelend beleid als de Europese Kaderrichtlijn Bodem.

Eickhout legde in zijn presentatie een bommetje onder de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. “Waarom is het GLB meer dan de eerste pijler? De structuurfondsen zitten dichtbij wat de tweede pijler doet.” Beide steunen het integrale Europese beleid voor de plattelandsontwikkeling, en waarom zou je niet de structuurfondsen versterken in plaats van het GLB vergroenen?”

Burgerparticipatie

“De tweede pijler is juist een grote kans om de verhouding met de burger te verbeteren”, reageerde adviseur Henk Kieft van het ETC. De vergroening van het GLB via de tweede pijler is gericht op het organiseren van agrarische streekcollectieven rond agrarisch natuurbeheer, en daarbij zouden burgers een belangrijke rol als vrijwilliger kunnen spelen. Veel natuurorganisaties hopen ook via burgerparticipatie mensen bij hun werk te betrekken. Het verdwijnen van de tweede pijler kan dus ook een bommetje onder die burgerparticipatie betekenen.

Toch lijkt Eickhout een punt te hebben. Als het Europese beleid verhardt in een sectorale en geografische strijd om geld, is het dan niet handiger om energie te steken in het versterken van de structuurfondsen om te zorgen dat er overkoepelend en integraal beleid voor natuur en platteland ontstaat? Probleempje was echter dat Eickhout voorstelde om het GLB van 2014-2020 maar te laten zitten, en de energie vooral te richten op structurele aanpassingen van het GLB dat in 2021 ingaat. “De beginkracht van innovatie zit bij georganiseerde burgers”, reageerde Kieft. Die kunnen volgens hem geen zeven jaar wachten. “De komende maanden worden besluiten genomen over de komende zeven jaar.”

Meer dan de som der delen

Tijdens het symposium bleek ook dat boeren en natuurorganisaties de burger wel kunnen gebruiken om te leren samenwerken, want er waren wederzijds nog veel irritatiepunten. De vraag is ook of het de provincie als regisseur van het plattelandsbeleid lukt om met sectoraal Europees geld die samenwerking los te trekken. “De opgave is te komen tot een pakket dat meer is dan de som der delen”, stelde Franck Kuiper, adviseur bij het Interprovinciaal Overleg, daarover. Dat zegt weinig over wat Nederlanders in het landschap zullen aantreffen, maar wel veel over de moeite die het kost om samenwerking los te maken.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.