Rudy Uytenhaak: 'Maak aanbestedingen openbaar'

/
Europese regels voor aanbestedingen moeten zorgen voor een open markt en moeten vriendjespolitiek voorkomen bij overheidsopdrachten. Bij architecten blijken de aanbestedingen echter contraproductief te werken, bleek uit een enquête die architect Rudy Uytenhaak hield onder veertig bureaus. De cijfers zijn schokkend. 92 procent van de deelnemers vindt dat aanbestedingen leiden tot ‘prijsduiken’ en niemand is van mening dat er een redelijke vergoeding wordt geboden voor de ontwerpinspanningen.

Grote vragen zonder antwoord

/
Van gestage groei naar plotse stagnatie, van maakbare ruimtelijke ordening naar zoekende netwerksamenleving, van zekerheid naar onzekerheid. Zo zou je in een paar woorden de ontwikkelingen kunnen schetsen die onderzoeker van het Planbureau voor de Leefomgeving beschrijven in het boek De ruimtelijke metamorfose van Nederland 1988-2015. Het boek is eigenlijk een analyse van de manier waarop de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening zich in Nederland manifesteerde, met de Vinex-wijk als icoon voor een periode waarin de ruimtelijke ordening steeds maar ingewikkelder werd.

Historische lagenbenadering

/
Het verhaal van de bekende steencirkel van Avebury, werelderfgoed dat jaarlijks miljoenen bezoekers trekt, is nog grotendeels het verhaal van het 'Abury' dat de Engelse dominee William Stukeley vertelde in zijn in 1743 verschenen boek Abury: a temple of the British druids. Mark Gillings en Joshua Pollard beschrijven in het nieuwe boek Landscape Biographies dat zulke oude beschrijvingen zo invloedrijk zijn dat die zelfs als argument worden aangedragen om twijfel te trekken aan harde gegevens uit archeologische opgravingen.

Zeg het met landschap

/
On the Move heet het vierde jaarboek van de Europese landschapsarchitectuur, en dat is terecht. De meeste ontwerpen lijken erop te zijn gericht om mensen en gemeenschappen in beweging te krijgen. De ontwerpers die in het boek worden besproken, gaan het gesprek aan via hun ontwerpen. Soms letterlijk, zoals bij de 'eendagsstraat' die LAMA in het Belgische Genk neerlegde als tijdelijke installatie om mensen bewust te maken hoe hun straat er ook uit kan zien.

Ouder dan Rome

/
"Langeafstandspaden zijn niet zelden vele malen ouder dan de weg naar Rome", schrijft landschapshistoricus Theo Spek in het boek 50 klompenpaden. Dat zijn de klompenpaden niet. Het lijkt zelfs op een hype, de ontwikkeling van wandelpaden over en door het boerenland, ver weg van de geasfalteerde en bestrate wegen, maar toch makkelijk toegankelijk en herkenbaar aan het duidelijke bordje met een klomp. In de afgelopen jaren zijn er in Gelderland en Utrecht vijftig van dergelijke paden ontwikkeld door Landschapsbeheer Gelderland en Landschap Erfgoed Utrecht, en er komen regelmatig nog klompenpaden bij.

Vliegveldgeschiedenis

/
Lonneker Land, zo noemt Jan Schukkink de driehoek tussen Enschede, Hengelo en Oldenzaal in het boek Levend landschap. Die naam is een recente uitvinding, want tot in de negentiende eeuw was het gebied vooral een niet al te vruchtbaar landbouwgebied waar boeren verenigd in de marke veeteelt op de woeste gronden combineerden met akkerbouw op bijvoorbeeld de Lonnekeres. Het zijn de textielbaronnen die aan het einde van de negentiende eeuw, toen Enschede wereldproducent was van textiel, mogelijkheden zagen om de woeste gronden te ontginnen tot rendabele landbouwgronden en als rustige plek voor hun landgoederen. Schukkink beschrijft hoe de familie Blijdenstijn, mede-oprichter van de Nederlandse Heidemaatschappij, 350 hectare aankoopt.

Europa van de eenentwintigste eeuw

/
Het boek Europa: een nieuwe geografie is volgens de auteurs nieuw 'omdat het niet de traditionele regionale mozaiek-aanpak volgt, nieuw omdat het gaat over het Europa van de eenentwintigste eeuw'. Niet zozeer de plek, het gebied, de regio, de stad of het land staat centraal, maar eerder de verschillende perspectieven van waaruit het verhaal van de ontwikkeling van Europa kan worden verteld: de natuur en de fysische geografie, het landelijk gebied met landbouw en cultuurlandschappen, de infrastructuur, de industrie, de stad en verstedelijking, het toerisme, de bevolkingsontwikkelingen en de rol van staten en naties.

Bodemleven is geen snelle oplossing

/
2015 is het Jaar van de Bodem, maar het lijkt erop dat het beter het Jaar van het Bodemleven genoemd kan worden. Dat is immers het meest besproken onderwerp. Een gezond bodemleven leidt tot een gezonde landbouw, zo lijkt het adagium. Ondertussen is de bodemvruchtbaarheid in landbouwparel Flevoland in gevaar, en weten bodemwetenschappers nog maar weinig over de biljoenen soorten die ondergronds met elkaar samenleven. Duidelijk is wel dat inzetten op een gezond bodemleven geduld vergt, en dat boeren het niet alleen kunnen.