Berichten

Opzet voor een onderzoek naar de relatie tussen landschap en voedsel

/
Dit is een eerst opzet voor een promotieonderzoek naar de relatie tussen landschap en voedsel. Toen ik hieraan begon, dacht ik dat deze relatie zo logisch was dat ik makkelijk aanknopingspunten zou kunnen vinden voor mijn onderzoek. Dat bleek lastiger dan ik dacht. Ik vond inspiratie in de geschiedenis van de verstedelijking in Europa.

Vloeiweides leveren lessen voor herstel van beken

/
Tot 2027 moet zo'n vijfduizend kilometer beekdal hersteld worden om te voldoen aan de Kaderrichtlijn Water. Daarbij is vooral veel aandacht voor de waterkwaliteit en de ecologie, maar de cultuurhistorie van traditionele vloeiweides kan waterbeheerders belangrijke lessen leren over het beheer, de organisatie en de verdeling van het water. Dat bleek tijdens het symposium 'Herstel van beken en oude watersystemen'.

Krijgen bedrijven soevereiniteit?

/
Het landelijk gebied lijkt het kind van de rekening te worden van de twee vrijhandelsverdragen tussen Europa, de Verenigde Staten en Canada. Regels op het gebied van milieu, dierenwelzijn en energiewinning worden gelijk getrokken, en internationale bedrijven kunnen Nederlandse overheden voor miljoenen of miljarden aanklagen als die hun beleid veranderen, bijvoorbeeld onder druk van een ongeruste bevolking. Wat hebben Nederlandse provincies en gemeenten straks nog te zeggen over hun landelijk gebied?

Sociaal-ecologische systemen tegenhanger voor rewilding

/
Vroeger was het heel normaal om graasdieren te houden in weides met lichte bebossing, blijkt uit het boek European Wood-Pastures in Transition. Ook nu nog zijn daar overal in Europa voorbeelden van te zien: de Duitse Hudewalden en Weidefelden, de Spaanse Dehesas, de Portugese Montado, de mediterrane Matorral, de Baltische Lövängar, de Shibljak­ in de Balkan en rond de Zwarte Zee, maar ook begraasde boomgaarden of met jeneverbes begroeide heideterreinen. Zowel de weides zelf als de bebossing werd door mensen gebruikt, via een type landgebruik dat nu in de discussie rondom landbouw en voedselzekerheid weer opgang doet als 'ecologische intensivering'. Deze term wordt echter vaak alleen gebruikt voor boeren in bijvoorbeeld Zuid-Amerika, die graasdieren combineren met groentetuinen, fruitbomen en extensieve koffie- en chocoladeteelt in robuuste landbouwsystemen voor de lokale en de wereldmarkt.

Heeft een Europees landbouwbeleid wel zin?

/
Het Europese landbouwbeleid valt overal in Europa anders uit. Dat bleek tijdens een conferentie met landschapsonderzoekers. In Zweden is het niet belangrijk, Oostenrijk gaat zijn eigen gang, en in Vlaanderen lijken boeren te kunnen profiteren van de vergroening van het nieuwe beleid. De vraag doet zich voor of zo'n generiek beleid voor al die zo sterk van elkaar verschillende landen wel zin heeft.

‘GLB is budgetstrijd’

/
In Brussel wordt vooral gepraat over hoe het geld wordt verdeeld over Europa en over de sectoren van natuur, landbouw en stad. Er moeten structurele aanpassingen komen om te komen tot meer overkoepelend beleid, zoals de structuurfondsen en de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Maar dat beleid lijkt juist een belangrijke motor achter de burgerparticipatie in het natuur- en landschapsbeheer, en de burger kan niet wachten op zeven jaar durende structurele hervormingen.

Heidebeheer zoekt aansluiting bij regionale economie

/
Van Noorwegen tot Portugal worden heidegebieden als beschermd natuurgebied beheerd. Maar bescherming van habitattypes in omheinde parken is niet voldoende, bleek tijdens de European Heathland Workshop. In het natuurbeheer moet een verbinding gezocht worden met de regionale economie. Dat blijkt echter niet in alle heidegebieden mogelijk, want soms kunnen beheerders alleen het veld in met behulp van een tank.

Waar is Europa's natuurgeld het meest waard?

/
Landwerk december 2012 - In Nederland worden miljoenen euro's gestoken in het herstel van oude en ecologisch interessante cultuurlandschappen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. In Italië en Portugal zijn veel van zulke cultuurlandschappen nog intact, maar ontbreekt het juist aan geld voor het beheer. Vanuit Europees perspectief roept dat de vraag op waar investeringen voor Natura 2000 het meest lonen.

Natuurbeheerders moeten leren ondernemen

/
Zijn Duitsland en Polen het voorland van het Nederlandse natuurbeheer? Aankoop van landbouwgrond om dat om te zetten naar natuurgebied blijkt onhaalbaar rondom de Dümmersee en de Biebrza. Daar werken natuurbeheerders samen met boeren en andere ondernemers om tegen zeer lage kosten de natuur te beheren. Een noodzakelijk kwaad of goed ondernemerschap?